Para e Pasuri: “Pagesat e detyrimeve të ndërsjella në sektorin e energjisë”

Para e Pasuri: “Pagesat e detyrimeve të ndërsjella në sektorin e energjisë”

Hulumtim, Informim
Para e Pasuri: “Pagesat e detyrimeve të ndërsjella në sektorin e energjisë” Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [metaslider id="18892"]   [pj-news-ticker] Sektori i energjisë elektrike tashmë është hapur drejt një rinovimi rrënjësor. Ndër të tjera, gjetja e një zgjidhjeje për pagesat e detyrimeve të prapambetura dhe përmirësimin e pagesave korrente nga subjektet private dhe publike, që rregullon trajtimin e drejtë të të gjitha palëve, do të siguronte përfundimisht pastrimin e llogarive të arkëtueshme dhe do te ofronte mundësinë e çmimeve më të drejta për qytetarët që paguajnë rregullisht faturat e energjisë, duke rritur njëkohësisht sigurinë e sistemit tonë energjetik. Sa këtu, nisur nga rëndësia e saj, është parashikuar si elementi i parë i reformës së politikave në zbatim të planit kombëtar të reformimit strategjik…
Read More
Procesi i derregulimit në sektorin e energjisë

Procesi i derregulimit në sektorin e energjisë

Hulumtim, Informim
Procesi i derregulimit në sektorin e energjisë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Procesi i derregullimit nuk është një risi, siç mendohet, pasi ai ka filluar në vendet e BE-së që në vitet '80. Përpara tij e vetmja mundësi për konsumatorët por t’u furnizuar me energji ishte operatori publik i ngarkuar me këtë shërbim. Mundësi furnizimi nga një burim i vetëm dhe çmime të rregulluara nga autoritetet publike kishte krijuar edhe de facto, pas monopolit natyror lidhur me vet kufizimet e rrjetit, një treg monopolist (monopol legal publik). Pasi u aprovua derregullimi, klientët filluan të përfitonin nga një treg i hapur dhe më i lirë që ofron zgjedhjen e furnizuesit dhe në fund të fundit nxitjen e konkurrencës dhe uljen e çmimeve. Çfarë është…
Read More
Opsionet e menaxhimit të shpenzimeve të energjisë elektrike

Opsionet e menaxhimit të shpenzimeve të energjisë elektrike

Informim
Opsionet e menaxhimit të shpenzimeve të energjisë elektrike Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Nexus midis performancës së sektorit të energjisë dhe rritjes ekonomike e konsolidimit fiskal Qëndrueshmëria e sektorit energjetik në Shqipëri ka ndikim të madh tek rritja ekonomike tashmë në rreth mbi 1 pikë përqindje. Po ashtu sektori  vijon të ekspozojë financat publike ndaj rreziqeve të konsiderueshme financiare. Huadhënia nga buxheti për sektorin energjetik arriti në 0,4% të PBB-së në vitin 2016 dhe 0,6% e PBB-së në vitin 2017. Ndërsa viti 2018 ishte historikisht i jashtëzakonshëm për sa i përket prurjeve dhe prodhimit të energjisë elektrike, në vitin 2019 jemi kthyer tashmë përsëri në problematikat e trashëguara. Çfarë po i shkakton këto rreziqe financiare? Thuajse i gjithë prodhimi vendas i energjisë vjen…
Read More
Ndikimi i gazit natyror në tregun shqiptare te energjisë

Ndikimi i gazit natyror në tregun shqiptare te energjisë

Hulumtim
Ndikimi i gazit natyror në tregun shqiptare te energjisë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë Pedagog në Departamentin e Drejtësisë UMB [pj-news-ticker] Kohët e fundit, tregu shqiptar i energjisë po përparon me një sërë inovacionesh të njëkohshme, nder te tjera te fokusuara dhe ne sektorin e gazit natyrore, që pritet të ndryshojnë plotësisht sfondin e së ardhmes. Në këtë drejtim së pari synohet të “luftohet” ndikimi negativ tek financat publike nga vulnerabiliteti i kushteve të motit, por edhe t’i jepet një vlerë e shtuar burimeve ujore që deri më tani kanë gjetur zhvillim të gjerë në praktikë. Njëkohësisht nuk duhen harruar avancimet e rëndësishme për sa i përket energjive të rinuovueshme alternative, siç janë ato që lidhen me diellin por edhe me erën, që aktualisht…
Read More
Zbatimi i mekanizmit dhe rregullave të balancimit të tregut

Zbatimi i mekanizmit dhe rregullave të balancimit të tregut

Hulumtim, Informim
Zbatimi i mekanizmit dhe rregullave të balancimit të tregut Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Optimizimi i çmimeve të bursës, në tregun e ditës së ardhshme ndryshe njohur si DAM, përcaktohet në mënyrë të rëndësishme nga sinjalet efektive të bazuara në treg për të plotësuar nevojat eventuale për energji shtesë në kohë reale. Në këtë drejtim, modeli i tregut të balancimit i adoptuar në kontekstin e BE-së shikon të plotësuarit të nevojës me anë të ankandeve të zhvilluara direkt nga Operatori i Sistemit (OS), duke optimizuar të gjithë operimin e bursës. Qëllimi i balancimit është sigurimi i kërkesave për energji shtesë në afatshkurtër. Në këtë rast, efikasiteti ekonomik bazohet në blerjet e energjisë duke përdorur kriteret e tregut. Funksione të cilat po zhvillohen nga…
Read More
Përfitimet ekonomike të vënies në praktik të bursës së energjisë

Përfitimet ekonomike të vënies në praktik të bursës së energjisë

Hulumtim
Përfitimet ekonomike të vënies në praktik të bursës së energjisë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Faktet janë se dy dekadat e fundit kanë parë një prirje të përgjithshme drejt krijimit të tregjeve të energjisë elektrike rajonale ose ndërrajonale që përfshijnë disa vende apo shtete. Një shembull për ekselencë është Tregu i Brendshëm i Energjisë Elektrike (IEM) i Bashkimit Evropian (BE-së), i cili shërben si model udhëzues dhe pikë mbërritje edhe e tregut në zhvillim në Evropën Juglindore (apo ish zona e 8-të në referimin e vjetër) ku bën pjesë edhe Shqipëria. Por fakt është edhe se integrimi i tregut për rajonin, përveç se të qenit pjesë e proceseve të pakthyeshme drejt BE-së, ulë kostot e operimit të sistemit duke siguruar hapësirë për gjeneruesit…
Read More
Hapat final të vënies në praktikë të bursave të energjisë elektrike

Hapat final të vënies në praktikë të bursave të energjisë elektrike

Hulumtim, Informim
Hapat final të vënies në praktikë të bursave të energjisë elektrike Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Me fillimin e vjeshtës 2018, iniciativa e tregut të energjisë elektrike të 6 vendeve të Ballkanit Perëndimor ka hyrë në fazën përfundimtare të përgatitjes siç referohet nga takimet e realizuara në Sekretariatin e Komunitetit të Energjisë midis 24-26 Shtatorit në Vjenë. Tashmë, projektet e diskutuara prej disa vitesh në tavolinat teknike, janë duke u transformuar në korniza konkrete kontraktuale dhe qeverisëse direkt të zbatueshme nga autoritetet përgjegjëse kombëtare. Për të bëre të mundur të cilën takimi i më sipër pranë Sekretariatit, inicioi Platformën e Koordinimit të Rregullatoreve të iniciativës që na shikon direkt të përfshire bashkë me vendet e rajonit. Kuadër që është plotësuar me takimin e parë…
Read More
Integrimi rajonal hap drejt bursës së përbashkët të energjisë

Integrimi rajonal hap drejt bursës së përbashkët të energjisë

Hulumtim, Informim
Integrimi rajonal hap drejt bursës së përbashkët të energjisë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Koha e ndryshimit ka trokitur tashmë edhe për tregun e energjisë në Ballkanin Perëndimor. Zhvillimet politike të orientuara drejt plotësimit të integrimit rajonal, po sjellin edhe transformimin në themel të tregut me shumicë nëpërmjet adoptimit të bursave të energjisë. Aktiviteti kryesor i së cilave fokusohet në përcaktimin e çmimit të energjisë elektrike për çdo orë të ditës së nesërme (DAM). Në mënyre më specifike, pavarësisht hezitimeve të ndryshme, në periudhën e fundit Komisioni Evropian e ka shpejtuar ritmin e hapjes së kapitujve për energjinë dhe infrastrukturën me Malin e Zi dhe Serbinë. Proces i cili, me vendimin mbi themelimin e operatorit të bursës të energjisë elektrike shqiptare (APEX), qe…
Read More
Sfidat e zhvillimit të tregut rajonal të energjisë

Sfidat e zhvillimit të tregut rajonal të energjisë

Hulumtim
Sfidat e zhvillimit të tregut rajonal të energjisë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Parashikimi mbi hapjen e bursës se energjisë në Maqedoni në nëntor 2019 dhe homologimi me atë Bullgare brenda janarit 2020, përbenë një nga risitë me kryesore qe komunikohen nga raporti periodik i monitorimit të energjisë në Ballkanin Perëndimor*. Por mbi te gjitha, veçanërisht interes për Shqipërinë përbenë hyrja në fuqi e marrëveshjes ndërmjet KOSTT dhe ENTSO-E, ne vijim te krijimit te kompanisë Elekrosever në nëntor 2018. Pavarësisht daljes se afërmi si bllok me vete te Kosovës (dhe zhbllokimit eventual te çështjeve te mbajtura pezull nga Serbia me mundësinë e vënies ne pune te linjës se interkoneksionit me Shqipërinë), dhe plotësimeve domethënëse te arritura nga ish Republika Jugosllave e Maqedonisë, apo…
Read More
Faktorët kryesorë në evoluimin e çmimeve të energjisë elektrike në afatgjatë

Faktorët kryesorë në evoluimin e çmimeve të energjisë elektrike në afatgjatë

Informim
Faktorët kryesorë në evoluimin e çmimeve të energjisë elektrike në afatgjatë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Energjia elektrike ka ndikime të rëndësishme në zhvillimet e ekonomisë në tërësi. Tek ne aktualisht çmimet e energjisë elektrike para tatimit (TVSH-se) janë fiksuar prej disa vitesh për shërbimet ne 14 lekë/kWh (ne off-peak) ndërsa për familjet 9.5 lekë/kWh, e cila bene që çmimi mesatar te jete 11.75 lekë/kWh. Për me shume vetëm se fundmi janë hedhur hapat e pare lidhur me furnizimin alternativ me çmime te derregulluara. Mbi mundësitë qe hapen ne ketë drejtim, se pari sjellim qe çmime të çdo rast varen nga shume faktor siç janë kostot direkte te energjisë, duke u influencuar veçanërisht nga ato që lidhen me tarifat dhe shërbimet e rrjetit,…
Read More