Integrimi rajonal hap drejt bursës së përbashkët të energjisë

Integrimi rajonal hap drejt bursës së përbashkët të energjisë

Hulumtim, Informim
Integrimi rajonal hap drejt bursës së përbashkët të energjisë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Koha e ndryshimit ka trokitur tashmë edhe për tregun e energjisë në Ballkanin Perëndimor. Zhvillimet politike të orientuara drejt plotësimit të integrimit rajonal, po sjellin edhe transformimin në themel të tregut me shumicë nëpërmjet adoptimit të bursave të energjisë. Aktiviteti kryesor i së cilave fokusohet në përcaktimin e çmimit të energjisë elektrike për çdo orë të ditës së nesërme (DAM). Në mënyre më specifike, pavarësisht hezitimeve të ndryshme, në periudhën e fundit Komisioni Evropian e ka shpejtuar ritmin e hapjes së kapitujve për energjinë dhe infrastrukturën me Malin e Zi dhe Serbinë. Proces i cili, me vendimin mbi themelimin e operatorit të bursës të energjisë elektrike shqiptare (APEX), qe…
Read More
Zgjerohet ndarja e kapaciteteve të rrjetit të energjisë në nivel rajonal

Zgjerohet ndarja e kapaciteteve të rrjetit të energjisë në nivel rajonal

Hulumtim, Informim
Zgjerohet ndarja e kapaciteteve të rrjetit të energjisë në nivel rajonal Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Rrjeti i energjisë rajonal është i mbingarkuar përveç se nga kapacitetet e limituara të tij edhe sepse në shumicën e zonave është projektuar për të furnizuar ngarkesën lokale me energjinë e prodhuar në impiantet e gjenerimit vendor, në vend që të sigurojë shkëmbime të energjisë në shkallë të gjerë rajonale. Kështu, thelbësore bëhet mekanizmi i përdorur për shpërndarjen e kapacitetit të interkonjeksionit tek agjentët e tregut rajonal. Me saktësisht, përputhshmëria kombëtare me kriteret e kërkuara në nivel rajonal, gjithmonë në zgjerim të vazhdueshëm, ka arritur tashmë nivelin e zbatimit në 52%. Në këtë drejtim, sa këtu ka parë së fundmi hyrjen në fuqi të Marrëveshjes së Ndërlidhjes…
Read More
Përfitimet nga integrimi në tregun rajonal të sektorit të energjisë

Përfitimet nga integrimi në tregun rajonal të sektorit të energjisë

Hulumtim
Përfitimet nga integrimi në tregun rajonal të sektorit të energjisë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Dy dekadat e fundit kanë parë një prirje të përgjithshme drejt krijimit të tregjeve të energjisë elektrike rajonale ose ndërrajonale që përfshijnë disa vende apo shtete. Një shembull për ekselence është ai i Tregut te Brendshëm të Energjisë Elektrike të Bashkimit Evropian (IEM), i cili shërben si model udhëzues dhe pike mbërritje edhe e tregut në zhvillim në Evropën Juglindore ku merr pjese edhe Shqipëria. Mbi sa me sipër ne ketë analize te shkurtër nuk do trajtojmë sfidat dhe kërkesat me të cilat ballafaqohet ky proces aktualisht në plotësim, parimet që duhen ndjekur në hartimin e tregjeve rajonale, dhe fazat në integrimin e sistemeve në një treg rajonal,…
Read More
Sfidat e zhvillimit të tregut rajonal të energjisë

Sfidat e zhvillimit të tregut rajonal të energjisë

Hulumtim
Sfidat e zhvillimit të tregut rajonal të energjisë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Parashikimi mbi hapjen e bursës se energjisë në Maqedoni në nëntor 2019 dhe homologimi me atë Bullgare brenda janarit 2020, përbenë një nga risitë me kryesore qe komunikohen nga raporti periodik i monitorimit të energjisë në Ballkanin Perëndimor*. Por mbi te gjitha, veçanërisht interes për Shqipërinë përbenë hyrja në fuqi e marrëveshjes ndërmjet KOSTT dhe ENTSO-E, ne vijim te krijimit te kompanisë Elekrosever në nëntor 2018. Pavarësisht daljes se afërmi si bllok me vete te Kosovës (dhe zhbllokimit eventual te çështjeve te mbajtura pezull nga Serbia me mundësinë e vënies ne pune te linjës se interkoneksionit me Shqipërinë), dhe plotësimeve domethënëse te arritura nga ish Republika Jugosllave e Maqedonisë, apo…
Read More
Metodologjitë kryesore të shpërblimit në monopolet në energjetik

Metodologjitë kryesore të shpërblimit në monopolet në energjetik

Hulumtim
Metodologjitë kryesore të shpërblimit në monopolet në energjetik Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Në ditët e sotme diskutohet gjerësisht mbi ndërhyrjet publike në rregullimet e monopoleve natyrore, lidhur me shërbimet që ato ofrojnë, për sa i përket: energjisë elektrike, ujit, telekomunikacionit, gazit, etj. Në këtë artikull do fokusohemi tërësisht në lidhje me industrinë e rrjetit të energjisë elektrike, me referencë specifike mbi  bazat e metodave më të zakonshme për rregullimin e të ardhurave në veçanti në kompanitë e shpërndarjes së energjisë elektrike. Tradicionalisht, metoda më e zakonshme rregulluese e shpërblimit apo njohjes të të ardhurave është ajo që njihet si kosto e shërbimit ose rregullimi i normës së kthimit. Në ketë rast, çdo një ose dy vjet, rregullatori analizon kostot, asetet dhe investimet…
Read More
Ndikimi i gjenerimit të shpërndarë në rrjetin e energjisë

Ndikimi i gjenerimit të shpërndarë në rrjetin e energjisë

Hulumtim
Ndikimi i gjenerimit të shpërndarë në rrjetin e energjisë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Ulja në vazhdimësi e kostove të paneleve fotovoltaike po ndikon drejtpërsëdrejti në rritjen e interesit për vet-prodhimin (apo prosumer) të energjisë elektrike. Natyrisht, mundësia eventuale e lidhjes së tyre direkt me rrjetin e shpërndarjes, njohur gjerësisht si gjenerues të shpërndarë (Distribute Generation - DG), do të shtonte edhe më tej përfshirjen e përdorimit në shkallë të gjerë të kësaj teknologjie, duke përputhur njëkohësisht target-et e pavarësisë energjetike me politikat e qëndrueshmërisë e të ndikimit të ulët në mjedis. Por që kjo përputhje ideale të ndodhë disa nga çështjet që do duhet të adresohen dhe zgjidhen paraprakisht kanë të bëjmë me vlerësimin e ndikimit aktual dhe të ardhshëm të këtyre…
Read More
Projekti i Akërnise një etalon për zhvillimin e ardhshëm të burimeve energjetike

Projekti i Akërnise një etalon për zhvillimin e ardhshëm të burimeve energjetike

Hulumtim
Projekti i Akërnise një etalon për zhvillimin e ardhshëm të burimeve energjetike Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka njoftuar se fundmi përfundimin me sukses të procedurës së hapur konkurruese për përzgjedhjen e ofertuesit për zhvillimin e projektit për ndërtimin e impiantit fotovoltaik në zonën e Akërnisë (Vlorë). Faze ne te cilën u kualifikuan 3 ofertues, ku sipas procesit të vlerësimit u përzgjodhe oferta që u vlerësua me më shumë pikë, bazuar ne kombinimin e besueshmërisë teknike, financiare, eksperiencave të ngjashme, çmimit dhe kapaciteteve shtesë të instaluara. Proces i cili u përmbyll me një rezultat shume pozitiv duke përmbushur pritshmëritë me te mira ne dy drejtime: se pari siguroi një çmim energjie për gjysmën e kapaciteteve te tij (prej…
Read More
Perspektivat e zhvillimit të kuadrit të gazit natyror

Perspektivat e zhvillimit të kuadrit të gazit natyror

Hulumtim
Perspektivat e zhvillimit të kuadrit të gazit natyror Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Prodhimi energjisë nga burimet ujore është sektori i vetëm që deri me këtu ka gjetur zhvillim të gjerë në praktikë. Megjithatë kohet e fundit janë regjistruar avancime te rëndësishme për sa i përket energjive te rinuovueshme alternative siç janë ato qe lidhen me erën, diellin, dhe biomasën. Për më tej, lidhur me kostot me te ulëta dhe potencialin strategjike, rendësi te veçante ofron zhvillimi i sektorit te gazit si pjese (bashke me elektricitetin) e tregut te përbashkët te energjisë te BE-se. Nga pikëpamja comodity ai me se shumti parashikohet te importohet, por me avancimin e projekteve te Shell-it edhe perspektivat e rezervave ne vend janë ne rritje. Ne çdo rast…
Read More
Burimet tona të energjisë elektrike: pse duhen mbështetur ato johidrike

Burimet tona të energjisë elektrike: pse duhen mbështetur ato johidrike

Hulumtim
Burimet tona të energjisë elektrike: pse duhen mbështetur ato johidrike Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Prodhimi energjisë nga burimet ujrore është sektori që ka gjetur zhvillim të gjerë në praktikë, për shumë arsye, mbi të gjitha mungesa e tregut dhe kostot e ulëta të kësaj teknologjie. Por cilat janë opsionet e mundshme të zhvillimit më tej të sektorit energjetik. Duke u mbështetur tek të dhënat më të fundit zyrtare dhe duke analizuar zhvillimet e tyre në dinamikë sot: – Kapaciteti total i instaluar ka arritur në rreth 2100 MË, ku 590 MW janë tërësisht të reja. Pjesa tjetër prej 110 MW janë ato të kaluara në sektorin privat apo të rindërtuara rishtazi. – Koncesionet dhe autorizimet e dhëna, (që ende nuk kanë filluar…
Read More
Format ligjore të projekteve energjetike

Format ligjore të projekteve energjetike

Hulumtim
Format ligjore të projekteve energjetike Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Lidhur me historikun e investimeve në veprat prodhuese të energjisë, së pari, duhet sjellë që projektet infrastrukturore kanë shikuar zbatimin në praktik të përdorimit të gjitha formave të investimit të njohura nga praktikat botërore. Kështu, po t’i referohemi kuadrit në të cilin bazohet regjimi i të drejtave për zhvillimin e burimeve energjetike, projektet shkojnë nga ato në marrëveshje të shkëmbimit me rrjetin, autorizim direkt, kontraktim direkt me ligji të posaçëm, në koncesione të formave të ndryshme BOT, ROT, BOO, etj., me garë ndërkombëtare, etj., ku siç e dimë praktika është edhe me larmishme dhe këto procedura shpesh shikojnë ndërthurjen midis tyre të elementeve të ndryshëm të kornizave klasike. Në këtë kuadër, investimet kryesore…
Read More