6BP drejt harmonizimit të TVSH-së dhe prokurimit publik në energji

6BP drejt harmonizimit të TVSH-së dhe prokurimit publik në energji

Hulumtim, Informim
6BP drejt harmonizimit të TVSH-së dhe prokurimit publik në energji Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Hapja e tregjeve të energjisë elektrike dhe integrimi i tyre rajonal kërkon një “fushë loje” të barabartë për të gjithë pjesëmarrësit. Zbatimi i duhur i rregullave të prokurimit publik është i rëndësishëm për zhvillimin e konkurrencës dhe për marrjen e shërbimeve cilësore dhe mallrave me çmime më të drejta, në tregjet e energjisë elektrike të gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor (6BP). Në përgjithësi, aktet zbatuese dhe masat kalimtare nuk inkurajojnë konkurrencën në nivelin e tregut me shumicë. Në të gjithë 6BP, veçanërisht problematike është prokurimi nga kompanitë që kryejnë një shërbim me interes të përgjithshëm e të ngarkuar me detyrimin e shërbimit publik. Ekziston gjithashtu nevoja për të…
Read More
Faktorët kryesorë në evoluimin e çmimeve të energjisë elektrike në afatgjatë

Faktorët kryesorë në evoluimin e çmimeve të energjisë elektrike në afatgjatë

Informim
Faktorët kryesorë në evoluimin e çmimeve të energjisë elektrike në afatgjatë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Energjia elektrike ka ndikime të rëndësishme në zhvillimet e ekonomisë në tërësi. Tek ne aktualisht çmimet e energjisë elektrike para tatimit (TVSH-se) janë fiksuar prej disa vitesh për shërbimet ne 14 lekë/kWh (ne off-peak) ndërsa për familjet 9.5 lekë/kWh, e cila bene që çmimi mesatar te jete 11.75 lekë/kWh. Për me shume vetëm se fundmi janë hedhur hapat e pare lidhur me furnizimin alternativ me çmime te derregulluara. Mbi mundësitë qe hapen ne ketë drejtim, se pari sjellim qe çmime të çdo rast varen nga shume faktor siç janë kostot direkte te energjisë, duke u influencuar veçanërisht nga ato që lidhen me tarifat dhe shërbimet e rrjetit,…
Read More
Perspektivat e zhvillimit të kuadrit të gazit natyror

Perspektivat e zhvillimit të kuadrit të gazit natyror

Hulumtim
Perspektivat e zhvillimit të kuadrit të gazit natyror Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Prodhimi energjisë nga burimet ujore është sektori i vetëm që deri me këtu ka gjetur zhvillim të gjerë në praktikë. Megjithatë kohet e fundit janë regjistruar avancime te rëndësishme për sa i përket energjive te rinuovueshme alternative siç janë ato qe lidhen me erën, diellin, dhe biomasën. Për më tej, lidhur me kostot me te ulëta dhe potencialin strategjike, rendësi te veçante ofron zhvillimi i sektorit te gazit si pjese (bashke me elektricitetin) e tregut te përbashkët te energjisë te BE-se. Nga pikëpamja comodity ai me se shumti parashikohet te importohet, por me avancimin e projekteve te Shell-it edhe perspektivat e rezervave ne vend janë ne rritje. Ne çdo rast…
Read More
Barra e përgatitjes së projekteve të energjisë në praktikë

Barra e përgatitjes së projekteve të energjisë në praktikë

Hulumtim
Barra e përgatitjes së projekteve të energjisë në praktikë Analizë nga Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Lidhur me historikun e investimeve ne veprat prodhuese te energjisë, se pari, duhet sjelle qe projektet infrastrukturore kane shikuar ne praktike përdorimin e te gjitha formave te investimit te njohura nga praktikat botërore. Kështu, po ti referohemi kuadrit në të cilin bazohet regjimi i të drejtave për zhvillimin e burimeve energjetike, projektet shikojnë nga ato ne marrëveshje te shkëmbimit me rrjetin, me autorizim direkt, me kontraktim direkt, ne koncesione te formave te ndryshme BOT, ROT, BOO, etj., me gare ndërkombëtare, etj., ku siç e dimë praktika është edhe me larmishme dhe këto procedura shpesh shikojnë ndërthurjen midis tyre te elementeve te ndryshëm te kornizave klasike. Ne ketë kuadër, investimet…
Read More
Masat mbështetëse dhe energjitë e rinovueshme

Masat mbështetëse dhe energjitë e rinovueshme

Hulumtim
Masat mbështetëse dhe energjitë e rinovueshme Autori: Dr. Lorenc Gordani Këshilltar Ligjor për Çështjet e Energjisë [pj-news-ticker] Sektori i energjisë, mbështet vazhdimisht nga politikat publike. Mbështetja duhet të jetë e balancuara mes nevojave të kompanive që kërkojnë qëndrueshmëri, konkurrueshmërisë dhe inovacionit për kompanitë e reja që duan të hyjnë ne një treg me shumë barriera dhe interesit që prodhimi të sigurohet me kosto sa më të ulët për konsumatorin. Po cilat teknologji po mbështeten dhe çfarë ka ndodhur deri më tani? Për sa i përket realizimit të objektivit kombëtar, vendi është angazhuar të arrijë targetin prej 38% deri në vitin 2020. Shumë masa publike janë vënë në zbatim për të rritur investimet e energjisë me kosto më të ulët duke synuar të krijojnë një klimë sa më të favorshme për…
Read More
“Dilemat” e furnizimit në tregun e lirë të energjisë

“Dilemat” e furnizimit në tregun e lirë të energjisë

Hulumtim
“Dilemat” e furnizimit në tregun e lirë të energjisë Autori: Dr. Lorenc Gordani Dilemat që shtrohen sot mbi furnizimin e energjisë elektrike dhe çmimin për t’u paguar janë te shumta. Midis te tjerave, duhet ta liberalizojmë shitjen e energjisë elektrike dhe cilat janë përfitimet e kësaj? Këto por dhe shume të tjera janë çështje që do trajtohen në këtë artikull, për të kuptuar më mirë përfitimet që ofrohen nga hapja e tregut me pakicë të energjisë Operatori i Shpërndarjes së Energjisë Elektrike (OSHEE) më datë 27 prill 2018, ka shtruar kërkesën për transferimin dhe licencimin e shoqërive të kontrolluara nga ana e saj në Entin Rregullator të Energjisë (ERE). Ndër to, është edhe dokumentacioni për licencim në veprimtarinë e tregtimit të energjisë elektrike të shoqërisë “Furnizuesi i Tregut të Lirë”…
Read More
Duhet apo jo reforma e liberalizimit te tregut te energjisë?

Duhet apo jo reforma e liberalizimit te tregut te energjisë?

Hulumtim, Përfaqësim
Duhet apo jo reforma e liberalizimit te tregut te energjisë? Autori: Dr. Lorenc Gordani Siç është bere e njohur vitet e fundit sektori i energjisë është përfshire nga një reforme e thelle strukturore. Trajtimi i kësaj teme permbledhurazi, duke ju referuar retrospektives historike, i ka rrënjët e veta thelle ne vete integrimin evropianë. Ne fakt vete rëndësia e sektorit beri vendosjen e tij si “gurre themeli” ne ndërtesën e evropiane qe ne formësimin e saj te pare ne vitin ‘51-52. Por ishte pikërisht sensibiliteti i sektorit dhe efektet e tij strategjike dhe sociale qe ndikuan qe procesi te mos përmbyllet as me kompletimin e tregut te përbashkët te ndërmarre me hov te veçante nga komisioni Delor ne vitet ‘86-92. Kështu do duhej te pakte dhe një periudhe 5 vjeçare qe…
Read More
Sfidat e komercializimit për klientët fundore të energjisë

Sfidat e komercializimit për klientët fundore të energjisë

Hulumtim
Çështjet themelore të komercializimit të energjisë Autori: Dr. Lorenc Gordani Përpara nisjes se proceseve te ristrukturimit dhe liberalizimit të industrisë së energjisë elektrike (pra 2003), aktiviteti qe aktualisht po cilësohet si “tregu me pakice” apo “furnizimi” dhe nganjëherë “komercializimi” e “derregullim i shitjes”, ishin pjesë e zinxhirit të aktiviteteve të kryera si shërbime te integruara vertikalisht nga KESH-i, njëherësh shërbim publik dhe monopol i rregulluar natyrore dhe ligjore. Natyrisht tregtimi me pakicë i energjisë elektrike është një aktivitet konkurrues i mundshëm vetëm në vendet ku tregu i energjisë është ristrukturuar. Megjithatë ristrukturimi nuk sjell domosdoshmërisht liberalizimin edhe te shitjes me pakicë. Kështu, strategjia e re e sektorit te energjisë, prezantuar për publikun me 26 mars 2018, edhe se akoma për tu aprovuar, parashikon liberalizimin e plote brenda vitit 2025. Pra,…
Read More
Panorama e zhvillimeve te sektorit të energjisë

Panorama e zhvillimeve te sektorit të energjisë

Informim
Panorama e zhvillimeve te sektorit të energjisë Autori: Dr. Lorenc Gordani Pedagog, Universiteti Metropolitan Tirana Kryefjala e çdo diskutimi midis eksperteve apo personave te interesuar dhe përfshire ne sektorin energjetikë është “ngërçi” i zhvillimeve energjetike. Sa këtu referuar, jo vetëm sa lidhur me zhvillimet e projekteve te reja gjeneruese, por po ashtu lidhur me avancimin e reformës se hapjes se tregut, furnizimin apo ne përgjithësi ofrimin e shërbimeve energjetike. Gjithsesi, për te qene me te sakte zhvillime s’kanë ndaluar asnjëherë, por po ecin jo me shpejtësinë dhe potencialin e pritshëm, siç konstatohet edhe nga raporti i fundit i sekretariatit te energjisë, dhe natyrisht nuk janë akoma te tilla për te dhëne impaktin e dëshiruar për konsumatorin dhe ekonominë. Sa këtu është paradoksale pasi energjia duke ju referuar potencialit qe ajo…
Read More
Disa reflektime mbi problemet e zhvillimit te sektorit hidroenergjike

Disa reflektime mbi problemet e zhvillimit te sektorit hidroenergjike

Përfaqësim
Disa reflektime mbi problemet e zhvillimit te sektorit hidroenergjike* Autori: Dr. Lorenc Gordani Pedagog, Universiteti Metropolitan Tirana 1. Sa efikase është kjo formë e përfitimit të energjisë nëpërmjet ndërtimit të HEC-eve, duke marrë parasysh se një pjesë e opinionit publik është kundër? Energjia nga burimet hidrike është forma qe deri këtu ka gjetur zhvillim ne praktik, gjykuar nga te gjitha palët si e vetmja me interes ekonomik ne kushtet e Shqipërisë. Natyrisht perspektiva te reja po hapen me ardhjen e gazit natyrore apo uljen e çmimit dhe përmirësimin e teknologjive alternative si ere dhe fotovoltaike, por megjithatë edhe për disa kohe shfrytëzimi i burimeve ujerore do te mbetet nder format e prodhimit me kosto me te ulet. Aspekt tejet i rëndësishëm duke qene se çdo kosto reflektohet ne mbështetjen e…
Read More